ابزارهای صوتی در موسیقی – بادیهای چوبی


ابزارهای صوتی در موسیقی – بادیهای چوبی – ابزارهای سازهای صوتی سازهای بادی چوبی چیست ؟


بادیهای چوبی: چوپانها در نی خود می دمند ، دریا نوردان با دمیدن در سوت مسافران را به کشتی دعوت می کنند ، سربازان به آهنگ نی لبک و طبل بزرگ قدم می روند . ساز نی ، سوت ، نی  لبک همه از دسته سازهای  بادی چوبی هستند ، این سازها خانواده ای قدیمی از دسته سازهائی هستند  که به تدریج  تحول یافته و به صورت گروه پیشرفته سازهای بادی چوبی در ارکسترامروزی همکاری دارند . تعداد سازهای بادی چوبی در ارکستر ، نسبت به زهیها بسیار کمتر است ، اما در انواع خود ،  طنین و طریق حصول صدا ، گوناگونی ای به مراتب بیش از زهیها دارند . هر گاه آهنگساز ، سازهای چوبی و زهی را به مبارزه ایکه بی شباهت به جنگ و نزاع نیست ، وا دارد ، میان این دو رقابتی دلنشین جریان می یابد . نقش اساسی بادیهای چوبی از رهگذر «تضاد» ی که میان طنین آنها با طنین همگون و یکدست زهیها وجود دارد ناشی می شود .

ابزارهای صوتی در موسیقی – بادیهای چوبی – ابزارهای سازهای صوتی سازهای بادی چوبی چیست ؟

صوت هر ساز بادی چوبی به وسیله ارتعاش ستون هوای محصور در لوله حاصل می شود ، این هوا بر اثر دمیدن میان یک سوراخ (در فلوت) ، دمیدن بر یک زبانه ساده (کلارینت) ، یا دمیدن بر یک زبانه مضاعف (اوبوا ، کرآنگله  و فاگوت) به ارتعاش می افتد . در هر حال ، به این علت که سازهای مزبور ، طی تاریخ موسیقی خواه به صورت قسمتی از ارکستر و خواه در یک همنواز کوچکتر غالباً به صورت گروهی به کار گرفته می شوند ، و نیز به این دلیل که طنین آنها نسبت به هم سازگار است ، همه شان در «خانواده» ای واحد تعریف می شوند .

سازهای بادی چوبی ، به اندازه زهی ها ، دارای طنین همجنس و مشابه نیستند . طنین مشخص آنها ، به ترتیب میدان صدایشان از بالا به پائین عبارت است از : نازک ، نافذ ، جیغ وار، (در صدای بالا) ، تو دماغی ، غیر قابل امتزاج با صدای سازهای دیگر (در صداهای پائین) . فلوت ، اوبوا، کلارینت ، و فاگوت ، سازهای اصلی خانواده ی بادیهای چوبی را تشکیل می دهند و ، نه خیلی به طور دقیق ، به ترتیب با میدانهای صدای سوپرانو ، آلتو ، تنور ، و باس منطبقند . پیکولو ، کرآنگله ، کلارینت باس ، و کنترفاگوت تکمیل کننده چهار ساز پیشگفته اند و میدان صدا را در سراسر این خانواده بزرگترمی کنند . سرتاسر میدان صدا در سازهای بادی چوبی (یعنی فاصله میان بم ترین تا زیرترین صدای حاصل در سراسر سازهای این خانواده – م) حتی بزرگتر از این میدان صدا در سازهای زهی است .

بادیهای چوبی

درارکستر مدرن ، سازهای زهی معمولا گروهی – یعنی تمام ویولن های اول با هم ، تمام ویولنسلها باهم و غیره – به اجرا می پردازند . اما بادیهای چوبی تک تک در پارتیتور نوشته می شوند ، مثلاً هر ابوا در ارکستر ، خط ملودی مستقلی می نوازد که با بخشهای دیگر اوبواها متفاوت است . صدای یک ساز بادی چوبی غالباً در نواختن یک پاساژ تکنواز ، جدا از مجموع زهیها و ورای آنها شنیده می شود . جدول 1/3 خانواده بادیهای چوبی را تشریح می کند .

جدول 1/3  بادیهای چوبی

سازها میدان صوتی ( ص 29 طنین و امکانات اجرائی نقشهای ویژه در هم نوازی نمونه ها ی تکنوازی
فلوت پیکولووسیله حصول صوت در آن : دمیدن از سوراخ سر لوله سبب ارتعاش ستون هوا فلوت : میدان صوتی بالا ؛ قابل مقایسه با میدان و ویولن اما کوچکتر پیکولو : بالاترین میدان صدا میان همه سازها فلوت درخشان ،  بی نهایت چابک صاف ، روشن ، در صداهای بم غنی و گرم تا درخشان و جیغ وار در مناطق بالاتر پیکولو : چابک بشاش ، نافذ ، حتی در صداهای بالا جیغ وار 1- فلوت نقش مقابل بخش سوپرانو را دارد ، پیکولو وسعت صوتی را از سوی بالا گسترش می دهد .2- هر دو ساز پاساژهای تند ، تزئینی و ماهرانه را اجرا می توانند کرد .3- فلوت در ارکسترغالباً به صورت زوج نمونه  1/18 فلوتدبوسی : پرلود بعد از هر خدای جنگل تم آغازین

نمونه  1/19  پیکولو

سوزا : ستارگان و نوارها به پیش ، قسمت پایانی

اوبوا و کرانگله وسیله حصول صوت در آن : دمیدن در برابر زبانه های دوگانه اوبوا : میدان صوتی بالا ؛ میدانی همانند میدان فلوتکرانگله : میدان صوتی میانی ، وسعتی محدودتر از اوبوا


ابزارهای صوتی در موسیقی – بادیهای چوبی – ابزارهای سازهای صوتی سازهای بادی چوبی چیست ؟

اوبوا : تو دماغی ، تند و تیز ، «زبانه ای» در منطقه بالا دارای صدا بلند و جیغ وارکرانگله : در منطقه بالا همانند اوبوا در منطقه پایین ملایم ؛ عمیق و پر


سازهای بادی چوبی

1- اوبوا نقش مقابل بخش سوپرانو را دارد و گاه بخش آلتو ؛ کرانگله نقش مقابل آلتو و گاه تنور را می گیرد2- هر دو در درجه اول سازهای ملودیک و غالباً تکنواز3- هر دو ساز غالباً پاساژهای تکنواز آرام و نافذ را می نوازند .

4- ابواها معمولاً جفتی به کار می روند .

نمونه 1/20 اوبواشوبرت : سنفونی در «دو» . موومان دوم

نمونه 1/21 کرانگله

سیبلیوس : «قوی تو ئو نلا»

کلارینت و کلارینت باسوسیله حصول صوت در آن : دمیدن در برابر زبانه های ساده هر دو ساز دارای وسعت صوتی گسترده کلارینت میدان صوتی بالا همانند با میدان فلوت ، ولی در پایین از آن گسترده ترکلارینت باس : میدان صوتی پایینپایین ترین میدان صوتی میان همه بادیهای چوبی کلارینت : غنی تر و پرتر از فلوت یا اوبوا ؛ کمتر از فلوت چابک ، اما چابکتر از هر ساز بادی چوبی دیگر . گسترده در رنگ آمیزی : بشاش ، جیغ گونه در منطقه بالا ؛ غنی ، تیره ، ملایم ، در منطقه پایین کلارینت باس : تیره ، غنی ، نافذ در منطقه پایین 1- کلارینت می تواند بخشهای سوپرانو و آلتو ، و کلارینت باس بخشهای تنور و باس را بنوازد2- هر دو سازهای چتد کاره هستند .3- پاساژهای ماهرانه معمول کلارینت هستند

4- هر دو ساز ملودیک و تکنواز هستند .

5- کلارینت ها معمولاً جفتی به کار می روند .

نمونه1/22 کلارینتموزار : کنسرتو کلارینت در«لا» ک. 622

نمونه 1/23 کلارینت باس

هونوگر : سنفونی شماره 5 ، موومان اول تم دوم


ابزارهای صوتی در موسیقی – بادیهای چوبی – ابزارهای سازهای صوتی سازهای بادی چوبی چیست ؟

فاگوت و کنتر فاگوت وسیله حصول صوت در آن : دمیدن در برابر زبانه های دوگانه فاگوت  : وسعت بسیار گسترده صوتی کنتر فاگوت : دارای پایین ترین میدان صوتی میان همه سازها ، یک اکتاو بم تر از نت نوشته شده صدا می دهد فاگوت : تیره تند و تیز ، «زبانه دوگانه آن همانند اوبوا دارای طیف گسترده در امکانات رنگ آمیزی از زنگداری صدا تا ظرافت و تا نفوذ صوتی»کنتر فاگوت : عمیق ، پر غنی با همان خصیصیه زبانه ای فاگوت و ابوا 1- در نقش مقابل بخش باس یا تنور2- سازهای همه کاره با طیفی گسترده از امکانات اجرائی3- فاگوت گاه ملودیک و گاه تکنواز

4- کنتر فاگوت قطعاً کمتر چابک و حتی دشوار

5- فاگوتها معمولاً جفتی به کار می روند

نمونه 1/24  فاگوتبارتوک : کنسرتو برای ارکستر ، آغاز موومان دوم

نمونه 1/25  کنتر فاگوت

روال : «زیبایی و چهار پا» سوئیت ننه غاز

اقباس از کتاب دعوت به شنیدن ، نوشته ریچارد- ل .وینک – لوئز- ج . ویلیامز . برگردان به فارسی : پرویز منصوری

منبع: نگاره

ابزارهای صوتی در موسیقی – بادیهای چوبی
به این پست رای دهید

همچنین ممکن است دوست داشته باشید...

0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کانل تلگرام میزبان موزیک